(42) Podróż daleka
(42) Świat książki - Ramanujan, Maria Skłodowska-Curie
(43) PWN Logika i agrumentacja
(43) GRANNA Frogi





KPM_01
paypal

przeszukaj serwisSZUKAJ W SERWISIE


Hipokrates z Chios


Hipokrates z Chios swoje dorosłe życie rozpoczął od zajmowania się handlem morskim. Gdy podczas jednej z podróży poborcy z Bizancjum ograbili go ze wszystkich pieniędzy, doszczętnie zrujnowany, zajął się matematyką. Wstąpił do szkoły pitagorejskiej i został matematykiem. Działał w Atenach ok. 450-420 p.n.e. Był twórcą systemu aksjomatycznego geometrii, który nie zachował się do dziś, zajmował się problemami delijskimi.

Dowód a contrario (dowodzenie przez zaprzeczenie)

Hipokrates z Chios wymyślił rozumowanie "przez sprowadzenie do sprzeczności" (tzw. dowód apagogiczny, nie wprost, a contrario). Rozumowanie takie opiera się na zasadzie kontrapozycji implikacji prostej, czyli oparte jest na tautologii (tautologia to równoważność dwóch zdań) - zdanie: jeżeli z warunku A wynika warunek B; jest równoważne zdaniu: jeżeli nie zachodzi warunek B to nie zachodzi warunek A;  co pozwala ustalić prawdziwość twierdzenia, dowodząc, że z zaprzeczenia jego tezy wynika sprzeczność z założeniami. Odmianą tego typu rozumowania jest dowód "przez sprowadzenie do niedorzeczności" (do absurdu), w którym z zaprzeczenia tezy wynika sprzeczność z wcześniej udowodnionymi twierdzeniami lub przyjętymi aksjomatami.

Podwójna średnia proporcjonalna

Hipokrates z Chios sprowadził problem podwojenie sześcianu (tzn. zadanie skonstruowania za pomocą cyrkla i linijki bez podziałki krawędzi sześcianu o objętości dwukrotnie większej od danego sześcianu ? był to jeden z problemów delijskich) do znalezienia podwójnej średniej proporcjonalnej. Nowa (x) i stara (y) długość krawędzi powinny spełniać zależność: a/x = x/y = y/2a, gdzie a jest dane. Dopiero w XIX wieku niemożliwość wykonania takiej konstrukcji wykazał Pierre Laurent Wantzel.

Księżyce Hipokratesa

Z dzieł Hipokratesa zachował się do czasów nowożytnych tylko fragment o tzw. księżycach Hipokratesa wielokąta wpisanego w okrąg. Są to figury wycięte z płaszczyzny przez łuki półokręgów, których średnicami są boki tego wielokąta oraz przez okrąg na nim opisany. Hipokrates zauważył, że dla trójkąta prostokątnego suma pól księżyców Hipokratesa równa jest polu tego trójkąta (dlaczego?). Zauważmy, że dzięki tej obserwacji można łatwo skonstruować kwadrat o polu równym polu księżyców Hipokratesa trójkąta prostokątnego, a zatem dokonać ich kwadratury. Była to pierwsza w historii kwadratura figury krzywoliniowej.

O Księżycach Hipokratesa pisaliśmy już w 18. numerze Świata Matematyki.

Ciekawostki i anegdoty:

•Hipokrates z Chios do Związku Pitagorejskiego trafił jako kompletnie zdruzgotany finansowo handlarz.
•Został z niego wyrzucony za nauczanie geometrii za pieniądze.
•W odwecie zdradził odkrycie, że długość przekątnej kwadratu jednostkowego nie wyraża się żadną liczbą (Grecy znali wówczas tylko liczby wymierne).





PARTNERZY
alter edukacja
Test IQ
oferty pracy nauczyciel
Piatnik
spinor's


©2004 made and hosted by mediacom